🏮 KANJI N5 · BÀI 4
百 千 万 円 年 時 分 半
Số lớn, tiền và thời gian
Đi chợ phố cổ Hội An mua bánh mì, hẹn bạn đi chơi lúc mấy giờ, hay tính xem mình bao nhiêu tuổi… đều cần đến số lớn, tiền và thời gian. Ở Bài 2 các bạn đã học 一〜十, hôm nay mình làm quen với trăm, nghìn, vạn, đồng Yên và giờ – phút nhé!
📖 Cách đọc thẻ: ON = âm Hán (Onyomi) · KUN = âm thuần Nhật (Kunyomi).
百
BÁCH – Một trăm
6 nét
ON: ヒャク
KUN: (không dùng ở N5)
KUN: (không dùng ở N5)
📖 Câu chuyện: Trên cùng là một nét ngang 一 như chiếc nắp hộp. Bên dưới là một nét phẩy nhỏ như chiếc nơ xinh, rồi đến một chiếc hộp vuông có vách ngăn ở giữa. Đó là hộp kẹo dừa có nắp, bên trong xếp đúng 100 viên! (Phần dưới nắp là chữ 白 – “trắng”, mình sẽ học ở Bài 13.)
🔊 Mẹo âm: ひゃく – “Bách”: cùng kết thúc bằng âm “k”, như bách khoa = trăm môn học.
🔊 Mẹo âm: ひゃく – “Bách”: cùng kết thúc bằng âm “k”, như bách khoa = trăm môn học.


📝 Ví dụ
• 三百 – ba trăm
• 六百 – sáu trăm
• 八百 – tám trăm
千
THIÊN – Một nghìn
3 nét
ON: セン
KUN: ち (ít dùng)
KUN: ち (ít dùng)
📖 Câu chuyện: Còn nhớ chữ 十 (mười) ở Bài 2 không? Chữ 千 chính là 十 đội thêm một chiếc nón lá nghiêng (nét phẩy ノ trên đầu). Số mười đội nón lá đi chợ Hội An, bỗng “lên đời” thành một nghìn!
🔊 Mẹo âm: せん – tưởng tượng một nghìn bông sen nở trên sông Hoài.
🔊 Mẹo âm: せん – tưởng tượng một nghìn bông sen nở trên sông Hoài.


📝 Ví dụ
• 千円 – một nghìn yên
• 三千 – ba nghìn
• 八千 – tám nghìn
万
VẠN – Mười nghìn
3 nét
ON: マン・バン
KUN: (không dùng ở N5)
KUN: (không dùng ở N5)
📖 Câu chuyện: Nét ngang trên cùng là tấm biển ở cổng công viên. Ngay dưới tấm biển, một chiếc cầu trượt dài trượt chéo xuống bên trái (nét phẩy). Từ giữa cầu trượt có một chiếc móc chìa sang phải rồi gập thẳng xuống, đầu móc quặp lại. Công viên đông vui lắm – cả vạn bạn nhỏ xếp hàng chờ trượt!
🔊 Mẹo âm: マン – “Vạn”: cùng có vần “an”.
⚠️ Chuyện thú vị: Người Nhật đếm số lớn theo từng 万 (4 số 0), không theo nghìn như tiếng Việt: 十万 = 100.000, 百万 = 1 triệu.
🔊 Mẹo âm: マン – “Vạn”: cùng có vần “an”.
⚠️ Chuyện thú vị: Người Nhật đếm số lớn theo từng 万 (4 số 0), không theo nghìn như tiếng Việt: 十万 = 100.000, 百万 = 1 triệu.


📝 Ví dụ
• 一万 – mười nghìn (10.000)
• 十万 – một trăm nghìn (100.000)
• 百万 – một triệu (1.000.000)
円
VIÊN – Yên (tiền Nhật), hình tròn
4 nét
ON: エン
KUN: まる(い)(ít dùng)
KUN: まる(い)(ít dùng)
📖 Câu chuyện: Đây là một quầy hàng nhỏ ở chợ Hội An: nét sổ bên trái và nét gập bên phải tạo thành khung quầy không có đáy. Bên trong, một sợi dây ngắn thả từ nóc xuống chạm vào chiếc kệ ngang. Trên kệ bày đầy đồng xu tròn – mua gì cũng phải trả bằng 円!
🔊 Mẹo âm: えん – chính là tên đồng tiền “Yên” của Nhật.
⚠️ Chuyện thú vị: 円 còn có nghĩa là “hình tròn”. Ở Nhật, đồng 5 yên và đồng 50 yên có một lỗ tròn ở giữa.
🔊 Mẹo âm: えん – chính là tên đồng tiền “Yên” của Nhật.
⚠️ Chuyện thú vị: 円 còn có nghĩa là “hình tròn”. Ở Nhật, đồng 5 yên và đồng 50 yên có một lỗ tròn ở giữa.


📝 Ví dụ
• 五円 – 5 yên
• 十円 – 10 yên
• 百円 – 100 yên
年
NIÊN – Năm
6 nét
ON: ネン
KUN: とし
KUN: とし
📖 Câu chuyện: Tưởng tượng cây nêu ngày Tết: một cây tre cao thẳng (nét sổ dài ở giữa) cắm xuyên qua các thanh ngang. Trên ngọn có một chiếc lá nghiêng (nét phẩy) và ba thanh ngang treo đồ trang trí – thanh dưới cùng dài nhất. Nét sổ ngắn bên trái nối thanh trên với thanh giữa như một nhánh tre nhỏ. Mỗi năm Tết về, nhà nhà lại dựng cây nêu!
🔊 Mẹo âm: ネン – “Niên”: nghe gần giống nhau, như thanh niên, niên học.
🔊 Mẹo âm: ネン – “Niên”: nghe gần giống nhau, như thanh niên, niên học.


📝 Ví dụ
• 一年生 – học sinh năm nhất / lớp 1
• 来年 – năm sau
• 今年 – năm nay ⚠️ đọc đặc biệt
時
THỜI – Giờ, thời gian
10 nét
ON: ジ
KUN: とき
KUN: とき
📖 Câu chuyện: Bên trái là 日 – mặt trời (đã gặp ở Bài 1). Bên phải, phía trên là 土 – mặt đất (Bài 3), phía dưới là một nét ngang, một nét sổ có móc và một chấm nhỏ – như bàn tay đang đo. Bạn nhỏ cắm que xuống đất, nhìn bóng mặt trời rồi lấy tay đo bóng để biết bây giờ là mấy giờ – chiếc đồng hồ mặt trời!
🔊 Mẹo âm: じ – đọc nhanh nghe như “giờ”.
🔊 Mẹo âm: じ – đọc nhanh nghe như “giờ”.


📝 Ví dụ
• 四時 – 4 giờ ⚠️ không đọc しじ
• 時間 – thời gian
• 時計 – đồng hồ ⚠️ đọc đặc biệt
分
PHÂN – Phút, chia
4 nét
ON: フン・ブン
KUN: わ(かる)・わ(ける)
KUN: わ(かる)・わ(ける)
📖 Câu chuyện: Phần trên là 八 – hai nét tách sang hai bên như hai miếng bánh vừa bị cắt rời. Phần dưới là 刀 – con dao. Dao cắt bánh chia làm hai phần! Một giờ cũng được “chia” nhỏ ra thành từng phút.
🔊 Mẹo âm: ふん – “Phân” (chia), như phân chia, phân số.
🔊 Mẹo âm: ふん – “Phân” (chia), như phân chia, phân số.


📝 Ví dụ
• 五分 – 5 phút
• 十分 – 10 phút
• 分かります – hiểu
半
BÁN – Một nửa, rưỡi
5 nét
ON: ハン
KUN: なか(ば)(ít dùng)
KUN: なか(ば)(ít dùng)
📖 Câu chuyện: Hai nét nhỏ trên cùng chụm vào nhau như hai giọt nước bắn lên. Bên dưới là hai lớp bánh nằm ngang, lớp dưới dài hơn lớp trên. Một nhát dao thẳng đứng cắt xuyên chính giữa từ trên xuống dưới – chiếc bánh bị chia làm đôi, mỗi bên một nửa!
🔊 Mẹo âm: はん – “Bán”, như bán đảo = nửa hòn đảo, bán kính = nửa đường kính.
🔊 Mẹo âm: はん – “Bán”, như bán đảo = nửa hòn đảo, bán kính = nửa đường kính.


📝 Ví dụ
• 半分 – một nửa
• 一時半 – 1 giờ rưỡi
• 半年 – nửa năm
🧩 Từ ghép trong bài
| Kanji | Cách đọc | Nghĩa |
|---|---|---|
| 五千円 | ごせんえん | 5.000 yên |
| 一万円 | いちまんえん | 10.000 yên |
| 二時半 | にじはん | 2 giờ rưỡi |
| 七時十分 | しちじじゅっぷん | 7 giờ 10 phút |
| 千年 | せんねん | một nghìn năm |
📌 CẦN NHỚ KỸ
👉 Biến âm: 三百 · 六百 · 八百 · 三千 · 八千.
👉 Tiếng Nhật đếm theo 万: 10.000 = 一万 (phải có いち), 100.000 = 十万, 1 triệu = 百万.
👉 Giờ đọc đặc biệt: 四時 · 七時 · 九時; và 今年 = năm nay.
👉 Phút đọc ぷん với 1, 3, 4, 6, 8, 10: いっぷん · さんぷん · よんぷん · ろっぷん · はっぷん · じゅっぷん. Các số còn lại đọc ふん (にふん, ごふん…).